Yunanistan Cumhurbaşkanı Prokopis Pavlopulos'un "Lozan Anlaşması'nın güncellenmesine gerek yok" sözlerine Cumhurbaşkanı Erdoğan sert yanıt verdi. Erdoğan, "Özellikle Lozan konusunda zannediyorum hala anlaşılmayan bazı incelikler var. 94 yıl önce yapılmış bir anlaşma ve bu anlaşma sadece Türkiye ile Yunanistan arasında yapılmış bir anlaşma değildir. Ama Yunanistan'da, Batı Trakya'da Müslümanların başmüftüsünü hala oradaki din adamları seçememiştir. Bu nasıl oluyor da Lozan'ın uygulamada olduğunu söylüyoruz. Demek ki Lozan uygulamada değil. Lozan'ın uygulanabilirliğini bu şekilde ortaya koymamız lazım. Siyaset hukukunda 'anlaşmanın güncelleşmesi' şartı var" dedi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, resmi temaslarda bulunmak üzere Yunanistan'ın başkenti Atina'ya geldi. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı, Atina Uluslararası Eleftherios Venizelos Havalimanı'nda, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Kotzias, Türkiye'nin Atina Büyükelçisi Halit Çevik, Türkiye'nin Atina-Pire Başkonsolosu Oya Yazar ve diğer ilgililer karşıladı. Erdoğan'a eşi Emine Erdoğan, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar, Başbakan Yardımcısı Hakan Çavuşoğlu, Adalet Bakanı Abdulhamit Gül, Avrupa Birliği Bakanı ve Başmüzakereci Ömer Çelik, Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak ve İçişleri Bakanı Süleyman Soylu da eşlik ediyor.
TARİHİ ZİYARETTE LOZAN RESTLEŞMESİ
Yunan Parlamentosu önündeki Meçhul Asker Anıtı'na çelenk bırakan Erdoğan, Yunan mevkidaşı Pavlopoulos tarafından Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda resmi törenle karşılandı. Erdoğan ve Pavlopoulos baş başa görüşme öncesi açıklama yaptı. Açıklama Lozan restleşmesine dönüştü. Erdoğan'ın konuşması sırasında Yunan mevkidaşı Pavlopoulos'un koltukta oturma şekli dikkat çekti. Bu görüntü sosyal medyada çok konuşuldu.
YUNANİSTAN CUMHURBAŞKANI: LOZAN'IN GÜNCELLENMESİNE GEREK YOK
Lozan anlaşmasına vurgu yapan Yunan Cumhurbaşkanı Prokopis Pavlopulos, sınırların bu anlaşma ile kesin olarak belinlendiğini dile getirdi ve şunları söyledi: "Lozan Antlaşması'ndan bahsetmek istiyorum. Antlaşma ikili ilişkilerimizi belirlemektedir ve sınırlarımızı belirlemektedir. İkili ilşkiler açısından hiçbir boşluk bırakmayan, muğlak bölge taşımayan bir anlaşmadır. Bunun tartışılacak, gözden geçirilecek bir antlaşma olduğuna inanmıyoruz. Bu anlaşmada iki ülkede yaşayan azınlıklar belirlenmiştir. Bu anlaşmayla Yunanistan'daki azınlıklar dini temelde belirlenmiştir. Yunanistan bu anlaşmadan doğan tüm haklarını korumaktadır." Kıbrıs konusuna da değinen Pavlopulos, "İkili ilişkilerden söz ederken, ikimizin de ortak meselesi olan Kıbrıs meselesine değinmeden de geçemeyeceğim. Bu konuda Yunanistan'ın çözüm arayışında olduğunu ve adil çözümün en kısa zamanda gerçekleşmesini umuyoruz. Kıbrıs meselesine değinirken, her bir AB üyesinin başka bir AB üyesinin egemenlik hakkına giremeyeceğini unutmamız gerekiyor" ifadesini kullandı.
ERDOĞAN'DAN FLAŞ LOZAN ÇIKIŞI: 94 YIL GEÇTİ...
Daha sonra konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan ise, anlamlı ziyaretin iki ülke ilişkileri açısından yararlı olmasını diliyorum'dedi. Yunanistan Cumhurbaşkanı'nın Lozan Anlaşması ile ilgili sözlerine sert yanıt veren Erdoğan'ın açıklamalarının satır başları şöyle: Özellikle Lozan konusunda zannediyorum hala anlaşılmayan bazı incelikler var. 94 yıl önce yapılmış bir anlaşma ve bu anlaşma sadece Türkiye ile Yunanistan arasında yapılmış bir anlaşma değildir. Bu anlaşmanın 11 taraf ülkesi vardır. Düşünün ki Lozan anlaşmasında Japonya bile var. İngiltere var, Portekiz var vesaire...94 yıl içerisinde dünya adeta yeniden inşa ediliyor, yeniden kuruluyor. Türkiye ile Yunanistan arasında da bu arada birçok şey gelişti, değişti. Mesela Lozan'da, buradaki Türklerle ilgili Müslüman ifadesinin geçtiğinden bahsediyorsunuz. Doğrudur, aynı zaman AİHM'de Türk ifadesi orada geçmektedir. Bu kararlarla orada vardır. Mesela bir başka özelliğe geleceğim.Oradaki insanların yaşam koşullarının ne noktada olduğu konusuna da iyice bir göz atmak lazım. Batı Trakya'da yaşayan Müslümanlar inandıklarını Lozan'a göre yaşayabiliyorlar mı? Batı Trakya'daki Müslümanlar bugün, kendi seçtikleri başmüftüyle değil atanan bir başmüftüyle yönetilme gayreti var.
'DEMEK Kİ LOZAN UYGULAMADA DEĞİL'
Türkiye'de patrik, atanan bir patrik değil, seçilen bir patrik. Sensinot meclisi tarafından seçilir, meclis üyelerinin Türk vatandaşı olması gerekir. Sayı azaldığı için, biz patrikin bize verdiği isimleri meclis üyeleri olması için vatandaş yaptık. Patrik'i bu meclisi üyeleri seçmektedir. Ama Yunanistan'da, Batı Trakya'daki Müslümanlar'ın başmüftüsünü hala oradaki din adamları seçememiştir. Bu nasıl oluyor da Lozan'ın uygulamada olduğunu söylüyoruz. Demek ki Lozan uygulamada değil. Lozan'ın uygulanabilirliğini bu şekilde ortaya koymamız lazım. Bunu birçok Yunan Başbakanıyla görüşmüşümdür.
BATI TRAKYA'DA AYRIMCILIK VAR
Yunanistan'ın açıklanan kişi başına milli gelirine baktığınız zaman 18 bin dolar civarındadır. Batı Trakya halkının ortalama kişi başına milli geliri 2 bin 200 dolar civarındadır. Yatırım noktasında, atılması gereken adımlar noktasında gerekli olan destekler onlara verilmemektedir, bir ayrımcılık orada söz konusudur. Türkiye'de benim Rum vatandaşlarıma yönelik böyle bir uygulama göremezsiniz. İbadethaneleri noktasında en ufak bir ayrımcılık göremezsiniz ama Batı Trakya'da bırakın bunları, Türk kelimesinin yazılmasını dahi hazmetmek mümkün değil. Bence bizim bir defa bunları aşmamız lazım. Benim güncellenmesi gerekir dediğim konu, işte bunlardır. Tabi askeri konularda sıkıntılar yaşanıyor. NATO'dan siz çıktınız, tekrar NATO'ya girişinizi biz sağladık. Biz engel olsaydık siz NATO'ya giremezdiniz. Ama biz öyle bakmadık, komşu diye baktık. Bugün de öyle bakıyoruz.
KIBRIS SORUNU
Kıbrıs'la ilgili görüşmede siz yoktunuz ben içerisindeydim. Yunanistan gibi Türkiye de garantör ülke. Final görüşmelerinin bizzat içerisinde oldum, Koffi Annan'la beraber süreci birlikte yürüttük. Oradaki görüşmelerde, çözüme gitmek gerekirken, orada alınan kararlar yürürlüğe girmedi.Kıbrıs'ta Türkler referandumda yüzde 60 evet oyu verdiler ancak Güney'de Rumlar hayır oyu verdiler. AB'nin verdiği sözler de yerine gelmedi. Verecekleri desteklerin hiçbirini uygulamaya sokmadılar. Bugün bile bunlar yerine gelmiş değil. Bizler bu noktadaki sadakatimizi aynen sürdürüyoruz.Bizim hedefimiz şu; Kıbrıs'ta kalıcı, adil bir çözüm bulalım, aynı şeyi Ege'de bulalım. Bunlar, 'Lozan'da şöyle olmuş, böyle olmuş...' Tamam eyvallah ama biz o zaman olması gerekenleri şöyle bir an önce yapalım. Kolay değil, 94 yıl geçti bu arada, 94 yılda birçok şey değişti. Eğer bunlar gözden geçirilirse, birçok şeyin olması gerektiğini, inanıyorum ki taraflar da kabul edecektir.
BUR ZİYANETİ PROVOKE ETMEK İSTEYENLER VAR
Bizim özellikle arzu ettiğimiz şeylerin başında, Batı Trakya'daki soydaşlarımızın hakkının korunması gelmektedir. Biz 65 yıl sonra buraya farklı bir heyecanla geldik. Batı Trakya'ya bir ziyaret yapmayı da uygun gördüm. Birileri de bunu provoke etmeye çalıştı. Her toplumda artılar, eksiler vardır. Ama bunların 65 yıl sonra buraya bir Cumhurbaşkanı geliyorsa, bunun kontrol altında tutulması gerekir diye düşünüyor. Bunları aramızda çok daha detay görüşme şansımız da olabilir. Bu ziyaretimiz çok çok daha farklı, çok çok daha zengin, çok daha barışa yürümesi tarafların özel gayretlerini gerektiriyor. Aramızdaki tüm ilişkileri süratle yoğunlaştırıp, güçlendirmemiz lazım. Turizmdeki gelişmelere baktığımızda, sizden bize gelenler, bizden size gelenler hatrı sayılır şekilde çoğalıyor.Aramızdaki yüksek düzeyli stratejik konseyi güçlendirerek devam ettirmemiz lazım. Benim arzum, biz bardağın boş tarafıyla uğraşmayalım. Bardağın dolu tarafına bakıp, münasebetlerimizi güçlendirelim. Bu ziyaretimizde inanıyorum ki 65 yılı bir kenara koyup, ileriye bakma ziyareti olacaktır.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN: BUNU CEVAPSIZ BIRAKMAK DA KENDİME SAYGISIZLIK OLUR
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pavlopulos'ın sözlerine üzerine "Bunu cevapsız bırakmak da kendime saygısızlık olur. Bunun cevabını vermem lazım. Ben hukuk profesörü değilim ama siyasi hukuku iyi bilirim. Siyaset hukukunda da, bu belki hukukta yoktur. “Anlaşmanın güncelleşmesi” diye bir şart vardır ve bunu da biz yaparız. Yeter ki ülkeler bu konuda mutabık kalsınlar. Ve bunun dünyada çok örnekleri var" dedi. Erdoğan, "Ben tabi bugün sizler bu konuyu açtığınız için bunlara girdim. Sizler bu konuları açmamış olsaydınız sayın Çipras’ı kabulümde bu konulara girerdik. Ama öyle de olsa sizler Yunanistan ben de Türkiye adına bu konuları görüşmüş olduk" ifadelerini kullandı.
65 YIL SONRA İLK, TELEVİZYONLAR CANLI YAYINA GEÇTİ
Celal Bayarın 1952' de gerçekleştirdiği Yunanistan ziyaretinden sonra Erdoğan'ın ziyareti 65 yıl aradan sonra cumhurbaşkanı düzeyinde ilk ziyaret olma özelliğini taşıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve beraberindeki heyetin Atina'ya gelişi de Yunan televizyonlarınca canlı yayınlandı.
YARIN BATI TIRAKYA'YI ZİYARET EDECEK
Cumhurbaşkanı Cuma günü Dışişleri Bakan Vekili Yiorgos Katrugalos ve Dışişleri Bakan Yardımcısı İoannis Amanatidis eşliğinde Batı Trakyayı ziyaret edecek.
SIKI GÜVENLİK ÖNLEMLERİ ALINDI
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ziyareti nedeniyle 24 saat için Atinada sıkı güvenlik önlemleri alındı, ulaşım araçlarının seferlerinde değişiklikler düzenlendi ve toplu gösteriler yasaklandı. Başkentin merkezindeki, parlamento ve resmi binaların çevresindeki ana caddeler dahil tüm yollar yaya ve araç trafiğine kapatıldı. Yunan polisi, helikopterlerle havadan da güvenlik önlemlerine destek verdi.
İKİLİ İLİŞKİLERDE GÜNDEM MADDELERİ
Türkiye-Yunanistan ilişkilerinin gündeminde, ikili siyasi ilişkilerin yanı sıra özellikle terörle mücadele ile ticaret, ekonomi, ulaştırma, enerji, turizm ve kültür alanlarında iş birliğinin geliştirilmesi, azınlık konuları, Kıbrıs sorunu, Türkiye-AB ilişkileri ve göç konusundaki iş birliği yer alıyor.
YUNANİSTAN MECLİSİNDE BATI TRAKYA'DAN 4 SOYDAŞ MİLLETVEKİLİ VAR
Yunanistan'da Eylül 2015'te yapılan erken genel seçimler sonucunda 300 üyeli Meclis'te Radikal Sol İttifak (SYRIZA) 144, Yeni Demokrasi Partisi (YDP) 75, Altın Şafak 16, PASOK-DİMAR 19, Komünist Parti (KKE) 15, Potami 6, Bağımsız Yunanlar (ANEL) 9, Merkezciler Birliği 7 ve Bağımsızlar 9 milletvekiliyle temsil ediliyor. SYRIZA seçimlerden yüzde 35,46'lık oy oranıyla yeniden birinci parti olarak çıktı.SYRIZA lideri Başbakan Aleksis Çipras, seçimlerde yüzde 3,69 oy alan ANEL partisiyle koalisyon hükümeti kurdu. ANEL lideri Panos Kammenos aynı zamanda Milli Savunma Bakanlığını yürütüyor. Seçimlerde 3'ü SYRIZA'dan, biri Potami Partisi'nden olmak üzere Batı Trakya'dan 4 soydaş milletvekili seçildi.Vefat eden Yunanistan'ın eski Başbakanlarından Konstantinos Miçotakis'in oğlu Kiryakos Miçotakis Ocak 2016'da ana muhalefetteki merkez sağ Yeni Demokrasi Partisinin genel başkanlığına seçildi.Ülke iç siyasetinin temel gündem maddelerini, uygulanmakta olan mali uyum programı ve bu doğrultuda alınan kemer sıkma önlemleri ile düzensiz göçle mücadele oluşturuyor.
İKİ ÜLKE GÜNDEMİNDEKİ PROJELER
Türkiye ile Yunanistan arasında ticaret ve ulaştırma alanındaki ilişkileri ve halklar arası temasları artırmaya yönelik olarak son dönemde üç önemli ulaştırma projesi gündemde bulunuyor.İzmir ile Selanik arasında yük ve yolcu taşımacılığına yönelik feribot hattı, İstanbul-Selanik arasında hızlı tren hattı tesis edilmesi ve İpsala-Kipi sınır bölgesinde ikinci bir kara yolu köprüsü inşası amacına yönelik çalışmalar, iki ülke yetkili makamları tarafından sürdürülüyor.
İKİLİ TİCARİ VE EKONOMİK İLİŞKİLER
Merkez Bankası verilerine göre, 2002-2017 Ağustos döneminde Yunanistan'dan Türkiye'ye yapılan doğrudan yatırımların toplam tutarı 6,9 milyar dolar, aynı dönemde Türkiye'den Yunanistan'a yapılan yatırımların değeri ise 200 milyon dolar civarında. Ancak, üçüncü ülkeler üzerinden gelen yatırımlarla birlikte toplam Türk yatırımlarının 500 milyon dolar civarında olduğu tahmin ediliyor.