Hamaney’in Ardından Ali Rıza Arafi Geçici Liderliğe Atandı

ABD ve İsrail saldırısında yaşamını yitiren İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in yerine Anayasa Koruma Konseyi üyesi Ali Rıza Arafi geçici olarak atandı. Yeni lider Meclis-i Hobregan tarafından belirlenecek.

GEÇİCİ LİDERLİK NE DEMEK?

İran’da yaklaşık 37 yıldır ülkenin en üst dini ve siyasi otoritesi olan Ayetullah Ali Hamaney, ABD ve İsrail’in ortak saldırısında hayatını kaybetti. Cenazesi enkazdan çıkarılırken, saldırıda ailesinin de yaşamını yitirdiği bildirildi.

Hamaney’in vefatı sonrası, Anayasa Koruma Konseyi üyesi Ali Rıza Arafi, geçici liderlik konseyi kararıyla İran’ın dini lideri vekili olarak görevlendirildi. Yeni dini lider seçilene kadar anayasal yetkiler, Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı ve Yargı Erki Başkanı tarafından oluşturulan üçlü heyet tarafından kullanılacak.

ALİ RIZA ARAFİ KİMDİR?

1959 doğumlu Ayetullah Ali Rıza Arafi, Meybod kentinde dünyaya geldi ve Kum’daki medreselerde dini eğitim aldı. Anayasayı Koruyucular Konseyi üyesi olarak İran’daki yasaların İslam’a uygunluğunu denetleyen önemli bir rol üstleniyor.

Arafi, uzun yıllar medrese ve dini eğitim yönetiminde etkili oldu. Daha çok eğitim ve dini bürokrasi kökenli bir figür olarak tanınıyor; güvenlik veya askeri geçmişi bulunmuyor.

YENİ LİDER NASIL SEÇİLECEK?

Kalıcı dini lider, Meclis-i Hobregan (Uzmanlar Meclisi) tarafından seçilecek. Meclis üyeleri Tahran’da toplanacak ve yeni Veliyy-i Fakih ilan edilecek. Süreç, tek toplantıda tamamlanabileceği gibi birden fazla oturum da sürebilir; bir gün veya birkaç gün sürebileceği öngörülüyor.

Öne çıkan adaylar arasında şunlar bulunuyor:

• Gulam Hüseyin Muhsini Ejei (Yargı Erki Başkanı)

• Ali Rıza Arafi (Anayasayı Koruyucular Konseyi üyesi)

• Sadık Laricani (Eski Yargı Erki Başkanı)

• Hasan Humeyni (İmam Humeyni’nin torunu)

• Hasan Ruhani (Eski Cumhurbaşkanı)

• Seyyid Müçteba Hamaney (Ali Hamaney’in oğlu)

Uzmanlar, yeni liderin seçimiyle birlikte İran’ın dış politika ve savaş sürecinde izleyeceği yolun şekilleneceğini belirtiyor. Ilımlı bir liderin göreve gelmesi durumunda diplomatik temaslar ve müzakerelerin artması bekleniyor; Hamaney çizgisini sürdürecek bir liderin seçilmesi halinde ise bölgedeki çatışmaların uzayabileceği değerlendiriliyor.