İran, ABD ve İsrail arasında tırmanan savaşta teknoloji cephesi de giderek daha kritik hale geliyor. Son olarak Çin merkezli bir savunma teknolojisi şirketinin ortaya attığı iddia, modern savaşın seyrini değiştirebilecek nitelikte tartışmaları beraberinde getirdi.
Çin'in savunma teknolojisi alanında faaliyet gösteren Hangzhou merkezli Jingan Technology, 1 Mart'ta İran'a düzenlenen hava saldırısında görev alan ABD'ye ait B-2 Spirit hayalet bombardıman uçaklarının tespit edildiğini ve iletişimlerinin ele geçirildiğini öne sürdü.
"GÖRÜNMEZ" UÇAKLAR İZLENDİ İDDİASI
Dünyanın en gelişmiş "gizlilik" teknolojisine sahip savaş uçakları arasında gösterilen B-2 Spirit'lerin, yapay zekâ destekli sistemler sayesinde takip edildiği iddia edildi. Şirketin geliştirdiği "Jingqi" adlı savaş izleme platformunun, uçakların üslerine dönüş yolculuğu sırasında kurdukları radyo iletişimini çözdüğü belirtildi.
South China Morning Post'un aktardığına göre analiz ekibi, uçakların izlediği rotayı detaylı şekilde yeniden oluşturduğunu ve ellerinde bu iddiaları destekleyen ses kayıtları bulunduğunu açıkladı. Bu gelişme, askeri çevrelerde geniş yankı uyandırdı.
GİZLİ ROTALAR ORTAYA ÇIKTI
Jingqi platformunun yalnızca sinyal takibi yapmakla kalmadığı, aynı zamanda uçuş rotaları, konuşlanma noktaları ve askeri hareketliliği de analiz ederek kapsamlı bir istihbarat ağı oluşturduğu ifade edildi.
Uydu görüntüleri, açık kaynak verileri ve havacılık yörünge bilgilerini bir araya getiren sistemin, modern savaşta "gizlilik" kavramını yeniden tartışmaya açtığı belirtiliyor.
"DESTANSI ÖFKE OPERASYONU"NDA KULLANILDI
Pentagon'un "Destansı Öfke Operasyonu" olarak adlandırdığı saldırıda, İran'ın dağlık bölgelerde gizlenen füze tesisleri ve kritik askeri altyapısı hedef alınmıştı. Operasyon kapsamında Petro 41'den Petro 44'e kadar uzanan çağrı kodlarına sahip dört adet B-2A bombardıman uçağı görev aldı.
TRUMP "ÇOK SEVİYORUM" DEMİŞTİ
ABD Başkanı Donald Trump da kısa süre önce yaptığı açıklamada B-2 Spirit uçaklarına övgüde bulunarak, "Bu uçağı çok seviyorum" ifadelerini kullanmıştı.
YAPAY ZEKA SAVAŞIN YENİ CEPHESİ
Çinli şirketin geliştirdiği sistem, yalnızca bu operasyonla sınırlı kalmadı. Daha önce Tayvan çevresi ve Batı Filipin Denizi'nde görev yapan ABD'ye ait B-52 bombardıman uçaklarının sinyallerinin de aynı yöntemle takip edildiği öne sürüldü.
Uzmanlara göre bu tür teknolojiler, savaş alanında erken uyarı sistemlerini güçlendirirken aynı zamanda gizli askeri operasyonların güvenliğini de tehdit edebilir. Çin'in bu hamlesi, yapay zekânın savunma teknolojilerinde ne kadar kritik bir rol oynayacağını bir kez daha gözler önüne sererken, küresel askeri dengelerin yeniden şekillenebileceği yorumlarına yol açtı.
B-2 SPIRIT UÇAKLARIN ÖZELLİKLERİ
B-2 Spirit, ABD tarafından geliştirilen ve dünyanın en gelişmiş stratejik bombardıman uçaklarından biri olarak kabul edilen bir savaş uçağıdır. Northrop Grumman tarafından üretilen bu uçak, özellikle "stealth" yani görünmezlik teknolojisiyle öne çıkar. Radarlar tarafından tespit edilmesi son derece zor olan B-2, özel tasarımı ve kaplaması sayesinde radar sinyallerini dağıtarak düşman savunma sistemlerinden gizlenebilir.
1997 yılında aktif hizmete giren B-2 Spirit, iki pilot tarafından kullanılır ve uzun menzilli görev kabiliyetiyle dikkat çeker. Yaklaşık 11 bin kilometre menzile sahip olan uçak, havada yakıt ikmali yapabilmesi sayesinde dünyanın herhangi bir noktasına ulaşabilecek operasyonel güce sahiptir. Bu özelliği, ABD'ye küresel çapta saldırı kapasitesi sağlar.
23 TONA KADAR MÜHİMMAT TAŞIYABİLİYOR
B-2, yaklaşık 18 ila 23 ton arasında mühimmat taşıyabilir. Hem nükleer hem de konvansiyonel silahları kullanabilen uçak, özellikle yer altındaki sığınakları hedef alabilen yüksek tahrip gücüne sahip bombalarla donatılmıştır. Bu nedenle savaşların ilk aşamasında kritik hedeflerin imha edilmesinde önemli rol oynar.
Irak, Afganistan ve Libya gibi birçok operasyonun yanı sıra son dönemde İran'a yönelik saldırılarda da kullanıldığı belirtilen B-2, düşman hava savunma sistemlerini aşabilen nadir platformlardan biri olarak görülüyor. Yaklaşık 2 milyar dolarlık maliyetiyle dünyanın en pahalı askeri uçaklarından biri olan B-2 Spirit, modern savaş teknolojisinin en dikkat çekici örnekleri arasında yer alıyor.
ÇİN SAVAŞA DAHİL OLDU MU?
Çin'in savaşa doğrudan dahil olduğu söylenmese de, son gelişmeler Pekin yönetiminin sürece giderek daha aktif şekilde müdahil olduğunu gösteriyor. Bunun en önemli nedenlerinden biri enerji ve ticaret güvenliği. Çin, Orta Doğu'dan büyük ölçüde petrol ve doğalgaz ithal ediyor ve bölgede yaşanan her gerilim, özellikle Hürmüz Boğazı gibi kritik geçiş noktalarını tehdit ederek Çin ekonomisi üzerinde doğrudan risk oluşturuyor.
Öte yandan Çin, ABD'nin bölgede artan askeri varlığına karşı denge kurmaya çalışıyor. Ancak bunu doğrudan askeri müdahaleyle değil, diplomasi, teknoloji ve istihbarat alanındaki hamlelerle yapmayı tercih ediyor. İran ile olan ekonomik ve stratejik ilişkiler de bu süreçte önemli bir rol oynuyor. İran'ın zayıflaması, Çin'in bölgedeki çıkarlarını olumsuz etkileyebileceği için Pekin yönetimi Tahran'a dolaylı destek vermeye devam ediyor.
Ayrıca Çin, yapay zekâ ve istihbarat teknolojileri üzerinden elde ettiği verilerle askeri kapasitesini ve küresel gücünü göstermeye çalışıyor. Bu tür hamleler, Çin'in sadece ekonomik değil, aynı zamanda jeopolitik bir süper güç olma hedefinin de bir parçası olarak değerlendiriliyor.
ABD-İSRAİL'İN İRAN SALDIRILARI
İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı. İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.
ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü. İranlı yetkililere göre, ABD-İsrail saldırılarında ölü sayısı 1348'i, yaralı sayısı 17 bini aştı.