Trump ile görüşen Rutte'ye soruldu: ABD, NATO'dan ayrılıyor mu?

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Beyaz Saray'da ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından Amerikan haber kanalı CNN'e röportaj verdi. Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt'in dün görüşme öncesinde Trump'ın NATO Genel Sekreteri Rutte ile ABD'nin NATO'dan çekilmesi konusunu değerlendireceğini duyurduğu kritik görüşme sonrasında verdiği röportajda Rutte'ye açıklamaları soruldu. ABD Başkanı Trump'ın ABD'nin NATO'dan ayrılacağını söyleyip söylemediği sorusuna Rutte, "Şunu açıkça söyleyeyim, Başkan Trump bazı NATO müttefikleri konusunda açıkça hayal kırıklığı içinde. Ben de bunu anlayabiliyorum. Fakat görüşmede kendisine Avrupa ülkelerinin büyük çoğunluğunun üs sağlama, lojistik, hava sahası geçişleri ve taahhütlerini yerine getirme konusunda yardımcı olduklarını belirttim. Ayrıca İran'ın nükleer ve balistik füze kapasitesinin zayıflatılmasının son derece kritik olduğu konusunda geniş bir destek bulunduğunu da. Bu kritik adımları bu aşamada sadece ABD atabiliyordu" dedi.

NATO Genel Sekreteri Rutte, "Aynı zamanda İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın şu anda 30'dan fazla, hatta 40'tan fazla ülkenin oluşturduğu bir koalisyonu bir araya getirdiğini unutmayalım. Deniz yollarının açık tutulmasını, yani Hürmüz Boğazı'nın kullanılabilir olmasını sağlamak için dün gerçekleştirilen planlama toplantısına askeri liderlerle birlikte 34 ülke katıldı. Yani, görüşmede olumlu konulara da işaret ettim" diye konuştu.

Rutte, Trump ile çok açık sözlü ve çok net bir görüşme gerçekleştirdiklerini ifade etti.

"Net bir şekilde hayal kırıklığı var"

ABD Başkanı Trump'ın NATO'dan çekilmeye çalışacağını söyleyip söylemediği sorusunun tekrarlanmasına üzerine Rutte, "Dediğim gibi, net bir şekilde hayal kırıklığı var. Ama aynı zamanda söylediklerimi ve argümanlarımı dikkatlice dinledi. Ayrıca kendisine, Lahey'deki savunma harcaması taahhüdünü, yani yüzde 5 hedefini onun liderliğinin getirdiğini de hatırlattım. Bu, kendisinin bıraktığı dönüşümsel bir mirastır. Bu, NATO 3.0'dır. Avrupa'nın kendi savunmasına daha fazla sahip çıkmasıdır. Yani daha güçlü bir Avrupa ve daha güçlü bir NATO" ifadelerini kullandı.

Medyada ABD Başkanı'nın İran savaşı sırasında ABD ve İsrail'e yardımcı olmayan NATO müttefiklerini cezalandırmayı değerlendirdiğini ve bu ülkelerden ABD askerlerini çekeceğine ilişkin haberler olduğu ve Trump'ın bu konuda konuşup konuşmadığı sorusuna Rutte, "Tekrar ediyorum, bu çok açık ve çok net bir görüşmeydi. Son haftalarda yaşananlar hakkında ne düşündüğünü açıkça söyledi" şeklinde cevap verdi.

"Hayal kırıklığı yaşamasını tamamen anlıyorum"

İspanya ve Fransa gibi bazı ülkelerin ABD'nin taleplerini özellikle reddettiğinin hatırlatılması üzerine Rutte, "Fransa dahil olmak üzere Avrupa ülkelerinin büyük çoğunluğu, bu tür durumlarda yapacaklarını söyledikleri şeyi yaptı. Yani Avrupa, son 6 hafta boyunca tamamen ABD için bir güç projeksiyonu platformu işlevi gördü. Evet, tüm ülkeler bu taahhütleri yerine getirmedi ve bu yüzden (ABD Başkanının) hayal kırıklığı yaşamasını tamamen anlıyorum" dedi.

ABD Başkanı Trump'ın NATO'dan çıkmak istemesi konusunda ne kadar endişeli olduğu sorusuna doğrudan cevap vermeyen Rutte, "Bu, iki dost arasında geçen bir görüşmeydi. Kendisinin gösterdiği liderliğe gerçekten hayranım. Geçen yıl NATO zirvesinde yaptığı şey çok önemliydi. NATO müttefikleri, İran'ın nükleer ve balistik kapasitesini yok etme konusunda onunla aynı fikirde. Fakat Avrupalılar bunu diplomatik yollarla yapmak istiyordu. Fakat burada risk, çok uzun süre konuşmanız halinde Kuzey Kore örneğinde olduğu gibi artık geri dönülemez bir noktaya gelme ve onların nükleer kapasiteye ulaşmasıdır. Bu Avrupa için büyük bir risk. İsrail ve Orta Doğu için ise varoluşsal bir tehdit. Bu yüzden dünya, bu kapasitelerin zayıflatılmasıyla daha güvenli. Avrupa'da birçok kişi, bunu kabul ediyor ve sadece konuşarak çözmenin bizi o kritik noktayı kaçırmaya götürebileceğini anlıyor" diye konuştu.

"Avrupa'nın büyük çoğunluğu görevini yaptı"

ABD Başkanı Trump'ın NATO ülkelerinin test edildiği fakat başarısız olduğu ifadelerine gönderme yaparak NATO ülkelerinin başarısız olduğunu düşünüp düşünmediği sorusuna Rutte, "Bazıları evet. Ama Avrupa'nın büyük çoğunluğu görevini yaptı" yanıtını verdi.

Rutte, "Bugün bunu konuştuk. Çünkü NATO, ABD'yi de korur. ABD'nin güvenliği için güvenli bir Atlantik, Arktik ve Avrupa gerekir. Ama aynı zamanda Avrupa'yı da korur ve ABD için bir güç projeksiyonu platformudur. ABD, İran'a karşı bunu yapabildiyse bunun nedeni, Avrupa ülkelerinin çoğunun taahhütlerini yerine getirmesidir. Ama hepsi değil. Bu yüzden hayal kırıklığını anlıyorum" şeklinde konuştu.

NATO ülkelerinin çoğunun bu savaşı hukuksuz olarak görüp görmediği sorusuna Rutte, "Hayır. Çünkü NATO'nun pozisyonu her zaman, İran'ın nükleer ve balistik kapasitesinin yok edilmesi gerektiği ve İran'ın asla bunlara sahip olmaması gerektiği olmuştur. Bu görüşe geniş bir destek var" dedi.

Hürmüz Boğazı'nın açık olup olmadığını bilmediğini söyledi

Hürmüz Boğazı'nın an itibarıyla açık olup olmadığı şeklinde bir soruyu Rutte, "Tabii, önümüzdeki günlerde neler olacağına bakmak gerekir. Fakat şu an için ne olduğu konusunda elimde size verebileceğim bir istihbarat yok. Fakat önümüzdeki birkaç gün içinde bunu göreceğimizi düşünüyorum" şeklinde yanıtladı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran medeniyetini büsbütün yok etme tehdidinin bir diplomat olarak kendisini rahatsız edip etmediği sorusuna Rutte, "Liderlerin açıklamaları söz konusu olduğunda her şeye yorum yapmam. Ama Başkanı desteklediğimi bilmenizi isterim. Avrupa'nın büyük kısmının da İran'ın bölgeye, Avrupa'ya ve dünyaya kaos ihraç etme kapasitesinin ortadan kaldırılması konusunda aynı şekilde düşündüğünü biliyorum" dedi.

"Dünya, bugün savaş öncesine göre daha mı güvenli?" şeklinde bir soruya Rutte, "Kesinlikle evet. Bu, Trump'ın liderliği sayesinde oldu" cevabını verdi.

İran'ın Rusya ve Çin ile ilişkilerine de dikkat çeken Rutte, "Rusya'nın Kuzey Kore'ye füze teknolojisi ihraç ettiğini, İran'a para aktardığını ve İran'ın da bu parayı Orta Doğu'daki vekil güçlerini finanse etmek için kullandığını biliyoruz. Böylece bölgedeki kaosu sürdürüyorlar" şeklinde konuştu.