4500 günle emeklilikte kritik detay! SGK Uzmanı Özgür Erdursun anlattı!

SGK Uzmanı Özgür Erdursun, 4500 günle emeklilik için kritik detayı anlattı.

Türkiye’de emeklilik siste­minin sigorta başlangıç tarihi­ne göre farklı kurallar içerdiğini belirten Erdursun, "4500 prim günü, kadınlar­da 58, erkeklerde 60 yaş ve buna ek olarak 25 yıllık sigortalılık sü­resinin tamamlanmasıdır. Yani yalnızca yaş ve prim günü yeter­li değildir; sigorta başlangıcın­dan itibaren 25 yılın da dolması gerekir" dedi.

"Burada asıl dezavantaj, genç yaşta sigortalı olmayan, daha geç yaşta sigortalı olup 1999 sonra­sı sisteme dahil olan kişiler için ortaya çıkmaktadır" diyen Erdursun, "Bu kişiler, yaş şartını tamamlasalar ve hat­ta 4500 prim gününü doldursa­lar bile, sigorta baş­langıcından itibaren 25 yıl geçmediği süre­ce emekli olamamak­tadır" dedi.

Erdursun, "Yani sistemde kri­tik olan nokta şu­dur: Bir kişi hem ya­şını hem prim gününü tamamlamış olsa bile, eğer 25 yıllık sigortalı­lık süresi dolmamışsa emeklilik hakkını elde edemez. Bu durum özellikle geç yaşta ça­lışma hayatına girenler için cid­di bir mağduriyet yaratmaktadır" ifadelerini kullandı.

Dünya gazetesindeki yazısında Erdursun, şunları anlattı:

"Türkiye’de emeklilik siste­mi, sigorta başlangıç tarihi­ne göre farklı kurallar içeriyor. Özellikle 9 Eylül 1999 ile 30 Ni­san 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olanlar için geçerli olan düzenlemede en kritik un­surlardan biri “25 yıllık sigor­talılık süresi” şartıdır. Ancak bu şartın kimler için dezavantaj oluşturduğu çoğu zaman yanlış anlaşılmaktadır.

Bu dönemde sigortalı olanlar için emeklilik şartları;

4500 prim günü, kadınlar­da 58, erkeklerde 60 yaş ve buna ek olarak 25 yıllık sigortalılık sü­resinin tamamlanmasıdır. Yani yalnızca yaş ve prim günü yeter­li değildir; sigorta başlangıcın­dan itibaren 25 yılın da dolması gerekir.

Burada asıl dezavantaj, genç yaşta sigortalı olmayan, daha geç yaşta sigortalı olup 1999 sonra­sı sisteme dahil olan kişiler için ortaya çıkmaktadır. Bu kişiler, yaş şartını tamamlasalar ve hat­ta 4500 prim gününü doldursa­lar bile, sigorta baş­langıcından itibaren 25 yıl geçmediği süre­ce emekli olamamak­tadır.

Yani sistemde kri­tik olan nokta şu­dur: Bir kişi hem ya­şını hem prim gününü tamamlamış olsa bile, eğer 25 yıllık sigortalı­lık süresi dolmamışsa emeklilik hakkını elde edemez. Bu durum özellikle geç yaşta ça­lışma hayatına girenler için cid­di bir mağduriyet yaratmaktadır.

Örneğin 2005 yılında si­gortalı olan bir kişi, gerekli prim gününü tamamlayıp 58 ya da 60 yaşına ulaşsa dahi, sigortalılık süresi ancak 2030 yılında dola­cağı için emekliliği bu tarihe ka­dar gecikecektir. Dolayısıyla kişi tüm şartları sağladığını düşünse bile, yalnızca süre şartı nedeniy­le emeklilik hakkını kullanamaz.

Bu nedenle birçok kişi, ya­şını ve primini tamamladığı hal­de neden emekli olamadığını an­lamakta zorlanmakta; sorunun kaynağının 25 yıllık sigortalılık süresi olduğunu sonradan fark etmektedir.

Bağ-Kur kapsamında ise fark­lı bir uygulama bulunmaktadır. 5400 prim günü ile emeklilik mümkün olurken, 25 yıllık si­gortalılık süresi şartı aranmaz. Ancak bu durumda emeklilik yaşı kadınlarda 60, erkeklerde 62 olarak uygulanır. Bu nedenle özellikle süre şartına takılmak istemeyen kişiler açısından Bağ- Kur bazı durumlarda alternatif bir yol olarak değerlendirilebil­mektedir.

8 Eylül 1999 öncesinde sigor­talı olanlar için ise daha avan­tajlı bir sistem söz konusuydu. Bu kişiler 3600 prim günü, 15 yıl sigortalılık süresi ve kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartlarıyla emekli olabiliyordu.

1 Mayıs 2008 sonrasında si­gortalı olanlar için ise 25 yıllık sigortalılık süresi şartı tamamen kaldırılmıştır. Bu dönemde 4600 günden başlayarak kademeli şe­kilde artan prim günü şartı uy­gulanmakta, ancak ayrıca bir si­gortalılık süresi koşulu aranma­maktadır.

Sonuç olarak;

9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olanlar için 25 yıllık sigortalılık süre­si, emekliliği belirleyen en kri­tik unsurlardan biridir. Özellik­le geç yaşta sigortalı olan kişiler, yaş ve prim şartlarını yerine ge­tirmiş olsalar bile bu süreyi dol­durmadıkları için emekli ola­mamakta ve emeklilik tarihle­ri beklediklerinden daha ileriye sarkmaktadır. Bu nedenle emek­lilik planlaması yapılırken yal­nızca yaş ve prim gününe değil, sigorta başlangıcına bağlı olarak oluşan 25 yıllık sürenin de mut­laka dikkate alınması gerekmek­tedir."