Bir yanda milyarlık vurgun diğer yanda yoksul milyonlar

Fon vurgununda binlerce vatandaşın tasarrufları dolandırıcılık ağı içinde buharlaşırken milyarlarca liranın kimlerin eline geçtiği tartışılıyor. Bir avuç vurguncu çevresinde dönen devasa para trafiği, toplumun büyük bölümünün hayalini dahi kuramayacağı büyüklüklerle ifade ediliyor. Ülkede ise bambaşka bir ekonomik gerçeklik yaşanıyor. Milyonlarca kişi iş arıyor, milyonlar daha fazla çalışmak istiyor, işsiz kalanların büyük bölümü ise işsizlik ödeneğine dahi ulaşamıyor. Bir işte çalışanların geliri ise temel ihtiyaçlarını karşılayamıyor.

TÜİK’in verilerine Ağustos ayında işsizlik oranı yüzde 7,8 seviyesinde gerçekleşti. Resmi işsiz sayısı 2 milyon 740 bin kişi oldu. Ancak çalışmaya hazır olduğu halde iş aramayanlar, iş bulma ümidini kaybedenler ve istediğinden daha az çalışanlar da hesaba katıldığında tablo ağırlaşıyor. Dar tanımlı işsizlik gerilerken gerçek işsizlik artıyor.

Dar tanımlı işsiz sayısı Ağustos 2024’te 3 milyon 36 bin iken Ağustos 2026’da 2 milyon 740 bine geriledi. DİSK-Ar’ın hesaplamasına göre geniş tanımlı işsiz sayısı aynı dönemde 11 milyon 481 binden 12 milyon 608 bine çıktı. Geniş tanımlı işsizlik oranı da yüzde 28,5’ten yüzde 31’e yükseldi.

Çalışmak istediği halde çalışma imkânı bulamayan milyonlar da bulunuyor. DİSK-AR’ın verilerine göre Türkiye’de 4,4 milyon kişi haftada 40 saatten az çalışıyor ve daha fazla çalışmak istiyor. Yaklaşık 5,5 milyon kişi ise çalışmak istemesine rağmen iş bulamıyor ya da iş arama ümidini kaybetmiş durumda.

İşsizliğin yarattığı gelir kaybını sınırlaması gereken işsizlik ödeneğine erişmek de imkânsız hale geldi. İŞKUR verilerinden yapılan hesaplamaya göre, Ağustos 2026’da resmi işsiz sayısı 2 milyon 740 bin olmasına rağmen işsizlik ödeneği alabilenlerin sayısı yalnızca 492 bin 169’e ulaşabildi. Buna göre resmi işsizlerin sadece yüzde 18’i işsizlik ödeneğinden yararlanabildi. 2,2 milyondan fazla işsiz, yani resmi işsizlerin yüzde 82’si herhangi bir işsizlik ödeneği alamadı.

AÇLIK SINAVI

Milyonların karşı karşıya kaldığı hayat pahalılığının boyutunu ise TÜRK-İŞ’in Ağustos 2026 açlık ve yoksulluk sınırı araştırması bir kez daha ortaya koydu. Araştırmaya göre, Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin yalnızca sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için aylık 37 bin 388 lira harcaması gerekiyor.

Gıda ile birlikte kira, elektrik, su, ulaşım, eğitim, sağlık ve diğer zorunlu ihtiyaçların karşılanabilmesi için haneye girmesi gereken gelir, yani yoksulluk sınırı ise 121 bin 786 liraya yükseldi. Bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti de 48 bin 305 liraya ulaştı.

Açlık sınırının 9 bin 313 lira altında kalan 28 bin 75 liralık asgari ücret yoksulluk sınırının da dörtte biri düzeyine geriledi.

Fon soruşturmasında adı geçen AK Partili Fatma Betül Sayan Kaya ve eşinin Özata hissesine yatırdığı 163 milyon 46 bin TL ise yaklaşık 4 bin 361 ailenin bir aylık gıda harcamasına denk geliyor. Aynı parayla bin 339 ailenin bir aylık tüm zorunlu ihtiyaçları karşılanabiliyor.