Bütçede 'garanti' türbülansı: 1,8 milyar TL havaya uçtu!

AK Parti iktidarında Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) projelerinden en büyük payı havayolu ulaşımı sektörü aldı. Havayolu ulaşımındaki KÖİ projeleri, büyük tutarlardaki kamu kaynaklarının belli şirketlere aktarılmasına neden oldu. Köprü ve otoyolların yanı sıra havalimanlarında da şirketlere verilen hayali yolcu garantilerine ulaşılamadı.

Havalimanlarında tutmayan yolcu garantileri nedeniyle 2021-2025 döneminde kamu kaynaklarından özel şirketlere ödenen garanti tutar hesaplandı.

Devlet Hava Meydanları İşletmesi’nin (DHMİ) 2021-2025 dönemindeki garanti giderinin 2 milyar TL’ye dayandığı öğrenildi.

DEVASA GARANTİ ÖDEMESİ

DHMİ’nin verilerine göre, 2025 yılı sonu itibarıyla havacılık sektöründe KÖİ modeli ile 20 adet proje hayata geçirildi. Müdürlük, KÖİ uygulamaları ile “Özel sektörün havalimanlarına dinamizm getirdiğini” savundu. DHMİ’nin mali verileri ise “Dinamizm getirdiği” savunulan özel şirketlerin kamunun havacılık bütçesinden aldığı devasa payı gözler önüne serdi. Garanti altı gerçekleşmeler nedeniyle DHMİ bütçesinden özel sektöre 2021-2025 döneminde 1 milyar 862 milyon 676 bin TL’lik garanti ödemesi yapıldığı belirlendi.

DHMİ bütçesinden, KÖİ kapsamında Yap-İşlet-Devret modeliyle yaptırılan havalimanlarına verilen yolcu garantilerinin tutmaması nedeniyle ilk ödeme 2014 yılında gerçekleştirildi. DHMİ’nin 2014 yılındaki garanti gideri kayıtlara, 34 milyon 561 bin TL olarak geçti. DHMİ’nin garanti gideri, 2015 yılı itibarıyla hemen her yıl katlanarak arttı.

KATLANAN GARANTİ

Covid-19 salgını döneminde zirveyi gördüğü belirtilen garanti ödemelerinin salgının ardından da yükselmeye devam etmesi dikkati çekti.

Gerçekleşmeyen yolcu garantileri nedeniyle DHMİ bütçesinden gerçekleştirilen garanti ödemeleri, 2021-2025 döneminde yıllara göre şöyle sıralandı:

• 2021: 299 milyon 987 bin TL

• 2022: 332 milyon 537 bin TL

• 2023: 393 milyon 411 bin TL

• 2024: 404 milyon 642 bin TL

• 2025: 432 milyon 96 bin TL