Tasarruf vatandaşa, milyarlar filoya!

Eylül ayında merkezi yönetim bütçe harcamaları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 34,1 oranında yükselerek 1,8 trilyon TL’ye, bütçe gelirleri ise yüzde 22,7 artarak 1,3 trilyon TL’ye ulaştı. Eylül 2025’teki 309,6 milyar TL olan aylık bütçe açığı bu yılın aynı ayında 532,2 milyar TL’ye yükseldi. Böylece merkezi yönetim bütçesinde eylülde yılın en yüksek aylık açığı görüldü.

Ocak-Eylül döneminde ise bütçe giderleri 13 trilyon 948,1 milyar TL, bütçe gelirleri 12 trilyon 107,8 milyar TL olarak kayıtlara geçti. Ocak-Eylül dönemindeki bütçe açığı da yıllık yüzde 51,2 artarak 1 trilyon 840 milyar TL’ye ulaştı. Faiz giderleri yüzde 35,4 artarak 2 trilyon 251 milyar lira oldu. Faiz gideri günde 8 milyar 933 milyon liralık faiz harcamasına imza atıldı. Vergi tahsilatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 34,2 artarak 10 trilyon 401 milyar 981 milyon liraya ulaştı. Böylece yılın ilk 9 ayında her 100 liralık vergi gelirinin 22’si faize gitti.

Ocak-Eylül döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre gelir vergisi yüzde 48,5, kurumlar vergisi yüzde 45,3, dahilde alınan KDV yüzde 37,3, ÖTV yüzde 3,1, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 36,2, ithalde alınan KDV yüzde 30,2, damga vergisi yüzde 50,7, harçlar yüzde 65,9 ve diğer vergi gelirleri yüzde 26,7 arttı.

ÖRTÜLÜ ÖDENEKTE REKOR

Cumhurbaşkanının harcama yetkisinde olan ve örtülü ödenek olarak da bilinen gizli hizmet giderleri kaleminden Eylül ayında yılın en büyük harcamasına imza atıldı. Geçen yılın Ocak-Eylül döneminde 8 milyar 780 milyon liralık harcama yapılırken bu yıl sadece Eylül ayında 6 milyar 638 milyon liralık harcama kaydedildi. Ocak-Eylül döneminde bu kalemden yapılan toplam harcama tutarı ise 19 milyar 36 milyon lirayı buldu. Böylece örtülü ödenek harcamasının bir yılda yüzde 116 arttığı görüldü.

Kamunun konuk ağırlama, toplantı ve organizasyon harcamaları için kullandığı ‘Temsil ve Tanıtma’ kaleminde yılsonu için öngörülen harcamanın yüzde 76’sı, Ocak-Eylül döneminde harcandı. Eylül ayında 137,2 milyon liralık harcama yapılırken yılın ilk dokuz ayında toplam 1 milyar 490 milyon lirayı buldu.

UÇAK VE ARABA SEVDASI

Bütçe verileri tasarruf genelgesi kapsamında alınan ve kısıtlanması öngörülen taşıt kiralama giderinin zamanla uçak kiralamalarına kaydığını, kamunun ‘İtibardan tasarruf olmaz’ anlayışının artık hava taşıtlarında sürdüğünü ortaya koydu.

Ocak-Eylül döneminde 4 milyar 721 milyon lira taşıt kiralama bedeli olarak, 8 milyar 844 milyon liralık harcama ise hava taşıtı kiralama bedeli olarak kaydedildi. Sadece Eylül ayında 2 milyar 837 milyon liralık uçak kiralama harcaması gerçekleşti. Ocak-Eylül döneminde gerçekleşen 31 milyar 803 milyon liralık kiralama harcamasının yüzde 42’sini taşıt ve uçak kiralamaları oluşturdu.