Bakan Fidan'dan Orta Doğu uyarısı: Çok boyutlu kriz var

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Dünya Diplomasisi Forumu'nda açıklamalarda bulundu. Bakan Fidan, Orta Doğu'daki savaşa değinerek ''Çok boyutlu krizle karşı karşıyayız'' dedi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Dünya Diplomasisi Forumu'nda açıklamalarda bulundu.

SAVAŞTAN ÇIKARACAK DERSLER VAR

Hakan Fidan'ın açıklamalarından öne çıkanlar:

Belirsizlik ve krizlerin uluslararası sistemin geçici bir arızası olmaktan çıkıp bizzat çağımızın baskın bir karakteri haline gelmiştir. Sayın Cumhurbaşkanım, geçtiğimiz yıl yine bu kürsüden çok net bir uyarıda bulunmuştunuz.. ‘Uluslararası sisteme yönelik en büyük tehdit kuralsızlığın, belirsizliğin ve başına buyrukluğun hakim olduğu karanlık bir gelecektir’ demiştiniz. Aklı selime, adalete ve etkin diplomasiye her zamankinden daha fazla ihtiyaç olduğunu dile getirmiştiniz. Bölgemizin içinde bulunduğu bu son buhran maalesef bu tespitlerinizin ne derece haklı ve isabetli olduğunu acı bir şekilde teyit etmiştir. Geçtiğimiz yıl forumumuzun gündemine devam eden Gazze soykırımı ve küresel etkileri oturmuştu. Bu yıl ise yine bölgemize küresel etki üreten İran Savaşı eklendi. Uluslararası sistemdeki ağır tahribat ve sürekli artan tırmanma bölgemizi yakın tarihinin en ciddi sinemalarından biriyle karşı karşıya bırakmıştır. Bu süreçte insanlık savaşın kazananının olmayacağına ağır bedellerle bir kez daha tecrübe etmiştir. Şüphesiz bu savaştan başta bölge ülkeleri olmak üzere herkesin çıkaracağı tarihi dersler bulunmaktadır.

Sağlanan ateş kesin sahada tam olarak uygulanması ve sürecin kalıcı bir barışa tahvil edilmesi samimi temennimizdir. Burada başta Sayın Pakistan Başbakanı olmak üzere bütün emeği geçen kardeşlerimize en içten teşekkürlerimizi de iletmek istiyoruz. Lübnan ve Suriye 'ye sıçrayan İsrail yayılmacılığı küresel güvenliği doğrudan tehdit eder hale gelmiştir. Böylesine kıymetli bir zeminin diyalog ve diplomasi lehine değerlendirmesi için elimizden gelen gayreti göstermeliyiz. Esasen Antalya Diplomasi Forumu 'nun özünde de bu yaklaşım bulunmaktadır.

BARIŞ SÜRECİNE VURGU

Adil olmayan bir uluslararası sistem krizleri çözemez, onları sadece erteler, derinleştirir. Barış süreçleri düzen bozucu aktörlerin insafına bırakılmamalıdır. Uluslararası toplum tarafından güçlü bir irade ile sahiplenilmeli süreçlerin sabote edilmesine müsaade edilmemelidir.

Küresel ekonomik refah paylaşımının adil hale getirilmesi elzemdir. Aynı şekilde yapay zeka, kısıtlı sayı da aktörün elinde yeni işçilsizlikler üreten yeni bir tahakküm aracına dönüşmemelidir.

İklim değişikliği ve kuraklık insan hayatının her noktasına dokunan varoluşsal bir sorun halini almıştır. Şurası bir gerçek ki eğer insanlık bugün paylaşımın, sorumluluğun ve faydanın müşterik zeminini kuramazsa on yıl sonra ihtilaflar bugünkünden çok daha kontrol edilemez ve çok daha yıkıcı olacaktır. Değerli misafirler, küresel düzeydeki reform ihtiyacı kadar hayatı olan ikinci ayak bölgemizde barış ve refahı kalıcı biçimde mümkün kılacak stratejik adımlardır. Bugün Antalya'yı merkeze alan geniş bir jeopolitik okuma yaptığımızda karşımıza birbiriyle bağlantılı çok katmanlı kriz dinamikleri çıkmakta. Coğrafyamız eş zamanlı krizlerin maalesef baskısı altındadır. Kuzeyimizde beşinci yılına giren Rusya-Ukrayna savaşı, Avrupa güvenlik mimarisini ve küresel jeopolitik dengeleri derinden sarsan yapısal bir sınamaya dönüşmüştür. Güneydoğumuzda ise İsrail'in pervası saldırganlığı Gazze sınırlarını çoktan aşmıştır. Suriye'ye, Lübnan'a ve son olarak İran'a uzanan bu tırmanma hattı bölgemizi geniş bir çatışma girdabına sürüklemiştir.

Daha güneyde Afrika boynuzunda hassasiyetle takip ettiğimiz gelişmeler bir diğer endişe kaynağı olmuştur. Sudan'da devam eden iç çatışmaların yol açtığı yıkım ile bölge ülkeler arasındaki ihtilaflar muazzam bir kalkınma potansiyeli taşıyan bu stratejik coğrafyayı güvenlik tehditleriyle baş başa bırakmıştır.