Karadeniz’de Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle ticari gemilerin karşı karşıya kaldığı güvenlik tehdidi her geçen gün daha ciddi bir boyuta ulaşıyor. Türk yaş meyve-sebze ihracatında önemli rol oynayan Ro-Ro gemilerinin art arda saldırıların hedefi olması, özellikle Trabzon ve Doğu Karadenizli ihracatçıları endişelendiriyor.
Edinilen bilgilere göre Ural isimli Ro-Ro gemisi dün gece Karadeniz’in Rusya açıklarında saldırıya uğradı. İlk bilgilere göre saldırıda 1 kişi hayatını kaybederken 8 kişi de yaralandı. Geminin saldırının ardından Türkiye’ye doğru hareket ettiği ve bugün saat 12.00 sıralarında Samsun’a ulaşmasının beklendiği belirtildi.
Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği (DKİB) Eski Başkanı Ahmet Hamdi Gürdoğan, saldırıların Ural gemisiyle sınırlı olmadığını belirterek, Mira isimli bir başka Türk gemisinin de saldırıya uğradığını ifade etti. Türk ihracatçıların savaş koşulları altında son derece ciddi bir güvenlik ve lojistik sorunuyla karşı karşıya kaldığını kaydeden Gürdoğan, art arda yaşanan saldırıların özellikle Rusya’ya yaş meyve-sebze ihracatı yapan firmaları çıkmaza sürüklediğine dikkat çekti.
Üzüm sezonunun başladığını ve ürünün bol olduğunu belirten Gürdoğan, kısa süre içerisinde narenciye sezonunun da başlayacağını hatırlatarak, gemilerin saldırıya uğradığı ve tır şoförlerinin sefere gitmek istemediği bir ortamda ihracatın sürdürülebilirliğinin ciddi biçimde tehlikeye girdiğini söyledi.
Öte yandan geminin Samsun açıklarına ulaşmasının ardından öncelikle savcılık ve ilgili güvenlik birimlerinin inceleme yapacağı, gerekli işlemlerin tamamlanmasının ardından geminin limana yanaştırılacağı öğrenildi.
Saldırının meydana geldiği kesin nokta ve can kaybına ilişkin resmi makamlardan ayrıntılı açıklama beklenirken, Samsun basınında da 21 Ağustos gecesi Ural isimli Ro-Ro gemisinin Karadeniz’de saldırıya uğradığı bilgisi yer aldı.
AYNI HATTA SALDIRILAR PEŞ PEŞE
Son saldırı, Türk taşımacılık ve ihracat sektörünün Karadeniz’de karşı karşıya kaldığı ilk olay değil.
3 Ağustos 2026 tarihinde de Nadezhda isimli Ro-Ro gemisi, Novorossiysk Limanı açıklarında dron saldırısına uğramıştı. Denizcilik Genel Müdürlüğü, gemide 13’ü Türk vatandaşı olmak üzere 22 mürettebat bulunduğunu açıklamıştı. Saldırıda geminin yaşam mahalli ile baş kısmında hasar meydana gelmiş, mürettebat daha sonra tahliye edilmişti.
Ağır hasar alan Nadezhda daha sonra Samsun Limanı’na getirilmişti.
Yaşanan saldırılar özellikle Türkiye’den Rusya’ya yaş meyve ve sebze taşıyan hatlarda ciddi bir güvenlik sorununu gündeme getiriyor. Uluslararası sektörel yayınlarda da saldırıların Türkiye-Rusya arasındaki taze meyve ve sebze ticaretini aksattığına dikkat çekiliyor.
“ÜZÜM SEZONU BAŞLADI, NARENCİYE KAPIDA”
Trabzonlu ihracatçılar ise artık meselenin yalnızca bir gemi saldırısı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtiyor.
Özellikle üzüm sezonunun başlaması ve ürünün bol olması, ihracat açısından yoğun bir döneme girildiği anlamına geliyor. Ancak Karadeniz’de ticari gemilere yönelik saldırılar nedeniyle mal sevkiyatının giderek zorlaştığı ifade ediliyor.
İhracatçıların en büyük endişelerinden biri de kısa süre sonra başlayacak narenciye sezonu.
Sektör temsilcileri yaşanan tabloyu şöyle özetliyor:
“Üzüm sezonu başladı. Ürün çok bol fakat bu şartlarda mal göndermek neredeyse imkânsız hale geliyor. Narenciye sezonu da başlıyor. Bu ikinci Ro-Ro saldırısı. Böyle devam ederse üretici de ihracatçı da çok zor durumda kalacak.”
TIR ŞOFÖRLERİ DE GİTMEK İSTEMİYOR
Saldırıların sadece gemi işletmecilerini değil, karayolu taşımacılığını da etkilediği belirtiliyor.
Rusya güzergâhında çalışan bazı tır şoförlerinin güvenlik endişesi nedeniyle sefere çıkmak istemediği ifade edilirken, bunun ihracat zincirinin tamamını tehdit edebileceği kaydediliyor.
Yaş meyve ve sebze ihracatında ürünün bekleme şansının bulunmaması ise sorunu daha da büyütüyor. Sanayi ürünlerinin aksine üzüm, şeftali, domates, narenciye gibi ürünlerin belirli süre içerisinde pazara ulaştırılması gerekiyor. Sevkiyatın birkaç gün dahi aksaması üretici ve ihracatçı açısından büyük ekonomik kayba dönüşebiliyor.
“BANKA KREDİLERİ ERTELENMELİ”
İhracatçıların hükümetten beklentilerinden biri de saldırılardan doğrudan etkilenen firmalar için ekonomik tedbir alınması.
Sektör temsilcileri, savaş koşulları nedeniyle faaliyetleri aksayan firmaların banka kredi taksitlerinin ertelenmesi gerektiğini savunuyor.
“Ortada firmaların kendi kusurundan kaynaklanmayan gerçek bir mağduriyet var” görüşünü dile getiren ihracatçılar, kredi ödemelerinin ertelenmesi ve gerekli finansman desteğinin sağlanması çağrısında bulunuyor.
“TİCARET BAKANLIĞI BU FİRMALARI ARAMALI”
Trabzonlu ihracatçıların bir başka tepkisi ise merkezi yönetim ve siyaset kurumuna.
Yıllardır Türkiye’nin yaş meyve-sebzesini Rusya ve çevre ülkelere ulaştıran firmaların savaşın ortasında yalnız bırakılmaması gerektiğini belirten sektör temsilcileri şu çağrıyı yapıyor:
“Bu firmaların en azından aranması gerekmez mi? Siyasilerin yaşananlarla ilgilenmesi gerekmez mi? Ticaret Bakanlığı'nın firmalarla temas kurması, neye ihtiyaçları olduğunu sorması gerekmez mi? İlk yaş meyveyi Rusya pazarına taşıyan Trabzon firmaları artık tükenme noktasına geliyor. Birilerinin bunu görmesi gerekiyor.”
İHRACATÇI SAVAŞIN ORTASINDA
Karadeniz’de yaşanan son saldırı, artık ihracatçının karşı karşıya bulunduğu tehlikeyi bütün çıplaklığıyla ortaya koyuyor.
Bir tarafta milyonlarca liralık ürününü dış pazara göndermeye çalışan üretici ve ihracatçı, diğer tarafta vurulma riskiyle karşı karşıya kalan gemiler ve sefere çıkmak konusunda endişe yaşayan tır şoförleri bulunuyor.
Dronların altında ticaret yapmaya çalışan Türk ihracatçısı şimdi Ankara’ya sesleniyor:
“Biz savaşmıyoruz, ticaret yapıyoruz. Ama savaşın bütün bedelini biz ödüyoruz. Üretici, ihracatçı ve taşımacı için artık somut bir çözüm geliştirilmesi gerekiyor.”