Yapay zekâ destekli kısa video akışları ve hızlı içerik tüketimi, izleme alışkanlıklarını hızla değiştirirken sinema sektörü yeniden izleyiciyi salonlara çekmenin yollarını arıyor. Hollywood’un en tanınan oyuncularından Tom Cruise ise sinemanın geleceği konusunda iyimser olduğunu belirterek, yapay zekânın oluşturduğu kısa süreli tatmin döngüsünün kalıcı olmayabileceğine dikkat çekti.
Pandemiyle birlikte hızlanan dijital dönüşüm, sinema salonlarının karşı karşıya kaldığı zorlukları artırdı. Evden film izleme platformlarının yaygınlaşması ve kısa videoların günlük hayatın önemli bir bölümünü oluşturması, izleyicilerin uzun süreli içeriklere odaklanma alışkanlıklarını da etkiledi.
Sinema sektöründe pandemi sonrası toparlanma
Küresel sinema gişesinde pandemi öncesi dönemle kıyaslandığında önemli bir düşüş yaşanırken son iki yılda toparlanma eğilimi dikkat çekiyor.
2019 yılında dünyanın en çok izlenen 200 filminin toplam gişe hasılatı 35 milyar 422 milyon dolar seviyesindeydi. Bu rakam, 2026 enflasyon değerleriyle yaklaşık 46,4 milyar dolara karşılık geliyor.
2022'de 19 milyar dolar seviyesine gerileyen küresel gişe, 2023'te Hollywood'daki grevlerin de etkisiyle 14,9 milyar dolara kadar düştü. Hasılat 2024'te 16,8 milyar dolara, 2025'te ise 21,8 milyar dolara yükseldi.
2026'nın ilk dokuz ayında ise toplam gişe hasılatı 21 milyar 460 milyon dolar seviyesine ulaştı.
Tom Cruise: “İnsanlar sinemaya gitmek istiyor”
Sinema salonlarının geleceği konusunda uzun yıllardır görüşlerini açık şekilde ortaya koyan Tom Cruise, yapay zekânın kısa içerik tüketimi üzerindeki etkisine ilişkin değerlendirmesinde dikkat çekici mesajlar verdi.
Cruise, yapay zekâ kullanımının kaçınılmaz olduğunu belirtirken insanların sinema deneyiminden vazgeçmeyeceğine inandığını ifade etti.
Ünlü oyuncunun, “Yapay zekânın kullanımı kaçınılmaz ama insanlar sinemaya gitmek istiyor, insanlığa inanıyorum” sözleri, sinema sektöründe yapay zekâ ile değişen tüketim alışkanlıkları arasındaki tartışmayı yeniden gündeme taşıdı.
Cruise'un yaklaşımı, yapay zekâ tarafından desteklenen hızlı içerik akışlarının oluşturduğu anlık tatminin uzun vadede sinema deneyiminin yerini tamamen alamayacağı düşüncesine dayanıyor.
Tom Cruise sinema salonlarından vazgeçmiyor
Tom Cruise, filmlerin öncelikle sinema salonlarında izlenmesi gerektiğini savunan Hollywood yıldızlarından biri olarak öne çıkıyor.
Oyuncu, filmlerinin doğrudan dijital platformlarda yayınlanması yerine öncelikle sinema salonlarında gösterime girmesi konusunda uzun süredir aynı yaklaşımı sürdürüyor. Yapımlarının dijital platformlara ulaşması da genel olarak vizyon döneminin ardından gerçekleşiyor.
Bu tutum, Cruise'un sinema salonlarının yalnızca film izlenen alanlar değil, başlı başına bir deneyim sunan mekânlar olduğu yönündeki yaklaşımıyla örtüşüyor.
Kısa videolar izleme alışkanlıklarını değiştiriyor
Yapay zekâ destekli içerik üretiminin yaygınlaşmasıyla birlikte sosyal medya platformlarında çok kısa sürede tüketilebilen videoların sayısı da artıyor.
Kullanıcıların arka arkaya çok sayıda kısa içerik tüketmesi, uzun metrajlı filmlere ayrılan iki saatlik kesintisiz izleme süresini daha farklı bir deneyim haline getiriyor.
Sinema sektörünün karşı karşıya olduğu temel sorunlardan biri de bu değişimin kalıcı bir davranışa dönüşüp dönüşmeyeceği.
Sinema salonları deneyimi yeniden tasarlıyor
Salon işletmecileri ise izleyiciyi yeniden sinemaya çekebilmek için yalnızca film gösterimine odaklanmıyor.
Konforlu koltuklar, gelişmiş ses sistemleri, farklı yeme-içme seçenekleri ve özel salon konseptleriyle sinema deneyiminin baştan tasarlanması hedefleniyor.
Yapım şirketleri de dijital platformların sunduğu evde izleme imkânına karşı sinema salonlarının teknik üstünlüklerini daha fazla kullanmaya yöneliyor.
IMAX, ScreenX ve 4DX öne çıkıyor
Sinema salonlarının evde kolaylıkla taklit edilemeyen teknolojileri, izleyiciyi salona çekmek için önemli araçlardan biri haline geliyor.
IMAX: Büyük perde, yüksek çözünürlüklü görüntü ve gelişmiş ses sistemiyle daha kapsamlı bir sinema deneyimi sunuyor.
ScreenX: Görüntüyü salonun yan duvarlarına da taşıyarak yaklaşık 270 derecelik görüş alanı oluşturuyor.
4DX: Hareketli koltukların yanı sıra rüzgâr, koku ve farklı fiziksel efektlerle filmi daha etkileşimli hale getiriyor.
2026'da 1 milyar doların üzerinde gişe hasılatına ulaşan ve IMAX teknolojisiyle gösterilen yapımlar arasında “Örümcek Adam - Yepyeni Bir Gün”, “The Odyssey”, “Oyuncak Hikâyesi 5”, “Michael” ve “Süper Mario Galaksi Filmi” bulunuyor.
Bu beş yapımın toplam gişe hasılatı yaklaşık 7,39 milyar dolar seviyesinde.
Türkiye'de sinema seyircisi de azaldı
Türkiye'deki sinema seyirci sayılarında da pandemi öncesi döneme göre önemli bir gerileme yaşandı.
Türk ve yabancı filmler için satılan toplam bilet sayısı 2017'de 71 milyon 188 bin 594 ile en yüksek seviyesine ulaştı.
Pandemi sonrasında ise en yüksek seyirci sayısı 2022'de 36 milyon 198 bin 982 bilet ile kaydedildi.
Böylece Türkiye'deki sinema seyircisi sayısındaki gerileme yaklaşık yüzde 49 seviyesinde gerçekleşti.
Küresel sinema sektöründeki tabloya benzer şekilde Türkiye'de de son dönemde gişede toparlanma işaretleri görülürken, yapay zekâ ve dijital içerik tüketiminin sinema alışkanlıklarını uzun vadede nasıl değiştireceği merak konusu olmaya devam ediyor.