Hedef yine şaştı, halk kaybetti

Merkez Bankası yıllardır tutmayan hedeflerine bir yenisini daha ekledi. TCMB Başkanı Fatih Karahan, İkinci Enflasyon Raporu sunumunda 2026 yılsonu enflasyon ara hedefinin yüzde 16’dan yüzde 24’e çıkarıldığını açıkladı. Belirsizlikler nedeniyle tahmin aralığı açıklamasının kaldırılmasına karar verildi. Birinci Enflasyon Raporu'nda yüzde 18 olarak açıklanan yılsonu enflasyon tahmini ise yüzde 26'ya çıkarıldı.

2027 yıl sonu yüzde 9 olan ara hedef ise yüzde 15’e yükseldi. Tek haneli enflasyon hedefi bir kez daha ötelenerek 2028 yıl sonuna sarktı. 2026 yılı için ortalama petrol fiyat varsayımı 60,9 dolardan 89,4 dolara yükseltildi.

GIDA FİYATLARINDAKİ ARTIŞ

Enflasyonun MB’nin arzu ettiği ölçüde düşmediğine işaret eden Karahan, yılın kalan kısmında dezenflasyonun devam etmesini beklediklerini belirtti. Savaş kaynaklı jeopolitik gelişmelerin etkisine dikkat çekildi. Karahan konuşmasında “Son rapor döneminden bu yana yaşanan şok ve yarattığı sis, dezenflasyon sürecini olumsuz etkiledi. Nisan ayı yıllık enflasyonun yüzde 32,4. Yılın ilk dört ayındaki fiyat artışlarına baktığımızda, geçen yıla kıyasla gıda ve enerjide yükseliş görüyoruz” dedi.

Karahan, şöyle konuştu: Yağışlara rağmen sebze-meyve grubu fiyatlarında yılın ilk dört ayında yüzde 57’lik artış oldu. Önceki raporda yüzde 19 olan öngörülen gıda enflasyonu yüzde 26,3 olarak tahmin edildi.”

DURUM DEĞİŞMEYECEK

Ekonomistler bu sapmanın sonucunun yine emekli ve işçiyi vuracağını söyledi. Sene başında yüzde 15-21 olarak öngörülen tahmin yüzde 26’ya çıktı. Ancak ücretlere sene başında yapılan zamlar önceki enflasyon beklentilerine göre şekillenmişti. Özellikle gıda ve enerji fiyatlarındaki artış, emekçilerin yaşadığı gerçek hayat pahalılığını daha da ağırlaştırdı. DİSK-AR hesaplamasına göre net asgari ücretin enflasyon karşısındaki kaybı dört ayda 4 bin 110 TL’ye ulaştı. Böylece yıl başında yapılan ücret artışı büyük ölçüde erirken asgari ücretin reel değeri Nisan 2026 itibarıyla 23 bin 965 TL’ye geriledi.

Merkez Bankası’nın yeni tahminleri, yılın geri kalanında da fiyat artışlarının süreceğine işaret ediyor, ücretliler ve emekliler açısından geçim krizinin daha da derinleşmesi bekleniyor. İktidarın gündeminde ise ara zammın yer almadığı açıklandı.

∗∗∗

İKİ AYLIK SAVAŞ BAHANE OLAMAZ

CHP Genel Başkan Yardımcısı Özgür Karabat, “Ekonomide tutmayan hedeflerin bedelini vatandaş yoksullaşarak ödüyor” dedi. Karabat, paylaşımında şöyle dedi: “Yüzde 16 olan yılsonu enflasyon hedefi tam yüzde 50 sapmayla yüzde 24’e çıkarıldı. Maalesef bu hedef de tutmayacak ve bu yılı yüzde 30 civarında enflasyon ile kapatacağız. Tablonun sorumlusu kim? Plansızlık, öngörüsüzlük ve hukuksuzluk Türkiye’yi çok derin bir ekonomik buhrana sürükledi. İktidarın otoriter yönetimini finanse etmekten başka bir görevi olmayan Hazine ve Maliye Bakanlığı, ekonomi bürokrasisini de çürütmüştür. Tüm bu yaşananlar için 2 aylık İran savaşı bahane edilemez. 3 yılı bulan sözde dezenflasyon süreci dünyada görülmedi."

∗∗∗

MERKEZ BANKASI ARTIK HAVLU ATTI

Ekonomistler Merkez Bankası Raporu’nu şöyle değerlendirdi:

• Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu: Merkez Bankası havlu attı! Enflasyon ara hedefi %16’dan %24’e yükseltildi. Tahmin aralığı belirlemesinden vazgeçti. 2026 sonu enflasyon tahmini ise %26’ya çekildi.

• Tunç Şatıroğlu: "Battı balık yan gider bu saatten sonra" dedi ve ekledi: Bu ekonomi yönetimiyle tek haneli enflasyon hayal. Malawi’de bile enflasyon daha düşük.

• Uğur Gürses: Merkez Bankası ara hedefi yüzde 16’dan yüzde 24’e çıkarırken, tahminini de yüzde 26’ya çıkardı. Tahmin bandını da askıya aldı. Önceki Enflasyon Raporu toplantısında "piyasanın yakın dönem gelişmelerinin hep aynı devam edeceği biçiminde algıladığı ve ‘sislerin içinde kaybolduğunu’ söyleyen Merkez Bankası, bu defa verdiği mesajlarda ‘Ben de siste kayboldum’ demiş oldu.

• Ali Hakan Kara: 8 puanlık revizyonun rakamsal muhasebesi sunumda yer almadı. Enflasyon raporu basın toplantısında hiçbir katılımcı "enflasyon tahminlerindeki revizyon tablosu nereye kayboldu" diye sormadı. Aslında durumu güzel özetliyor. Verilen tahminlerin beklentiler nezdinde pek bir karşılığı yok” ifadelerini kullandı.

• Kerim Rota: Daha önceki toplantılarda artışın kırılımı paylaşılırdı. Bu kez 63 sayfalık rapor var ama tahmin artışının hangi kalemlerden kaynaklandığı paylaşılmamış. Muhtemelen o zaman %26 tahmininin bile iyimser kalacağı açıkça görünecekti.