NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ABD’nin başkenti Washington DC’deki Ronald Reagan Başkanlık Vakfı ve Enstitüsü tarafından düzenlenen bir panelde konuştu. Mark Rutte, Türkiye’nin NATO içindeki konumunu sadece askeri değil, ekonomik ve endüstriyel bir güç olarak tanımladı. Türkiye ve ABD arasındaki ticari ve savunma odaklı ilişkileri değerlendiren Rutte, "Türkiye’den birçok şirketin ABD’de yatırım yaptığı ve birlikte çalıştığı pek çok durum söz konusu. Ortada transatlantik bir savunma tabanı var ve bunu birbirinden ayırmanın kesinlikle hiçbir yolu yok" dedi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu askeri, ekonomik ve endüstriyel bir güç olarak tanımlayarak, ABD Başkanı Trump'ın NATO müttefiklerinin savunma harcamaları ve operasyonel destek konusundaki eleştirilerini haklı bulduğunu belirtti.
Rutte, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu sadece askeri değil, ekonomik ve endüstriyel bir güç olarak tanımladı.
Türkiye ve ABD arasındaki ticari ve savunma odaklı ilişkilerin transatlantik bir savunma tabanı oluşturduğunu ve bunu ayırmanın imkansız olduğunu belirtti. Rutte, ABD Başkanı Trump'ın NATO müttefiklerinin savunma harcamaları ve operasyonel destek konusundaki eleştirilerine değinerek, Washington'ın tepkisini 'haklı' bulduğunu ima etti.
ABD'nin İran operasyonları sırasında lojistik destek beklediği bazı müttefiklerin 'biraz yavaş' davrandığını ifade etti.
"NATO'NUN ÖLÜMÜNÜN YAKLAŞMASI DURUMU SÖZ KONUSU DEĞİL"
Burada yaptığı açılış konuşmasında Rutte, ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO hakkındaki eleştirilerine değinerek, transatlantik ittifakın ölümünün yaklaşması ve "mezarlığın yanından geçerken ıslık çalması" gibi bir durumun söz konusu olmadığını, fakat ittifakın bir değişim döneminde olduğunu söyledi.
Rutte, "Avrupa, kendi geleneksel savunmasını sağlama görevinin daha büyük ve daha adil bir payını üstleniyor ve bundan geri dönüş olmayacak. Bu, sağlıksız karşılıklı bağımlılıktan, gerçek bir transatlantik ittifaka geçiş sürecidir" dedi.
NATO Genel Sekreteri, "Son olayları düşünelim. ABD’nin İran’da ihtiyaç duyduğu lojistik ve diğer alanlarda destek sağlama zamanı geldiğinde, bazı müttefikler en hafif tabirle biraz yavaş davrandılar. Hakkını vermek gerekirse, onlar da biraz şaşırmışlardı. Başkan Trump, ilk saldırılar için sürpriz unsurunu korumak amacıyla müttefikleri bilgilendirmemeyi tercih etti. Ve ben bunu anlıyorum. Ama bugün Avrupa’ya baktığımda gördüğüm şey, müttefiklerin İran’ın nükleer silah sahibi olmasını engellemede ve kaos ihraç etme kapasitesini zayıflatmada güçlü ABD ordusunun başarılı olmasını sağlamak için büyük miktarda destek, üs imkanı, lojistik ve diğer tedbirleri sağladığıdır. Neredeyse istisnasız bir şekilde. Müttefikler, ABD’nin istediği her şeyi yapıyor" dedi.
"İTTİFAKTA DERİN BİR DEĞİŞİM DÖNEMİNDEYİZ"
NATO Genel Sekreteri Rutte, "Müttefikler de, ben de, ittifakta derin bir değişim döneminde olduğumuzun farkındayız" ifadelerini kullandı. Rutte, "Trump’ın taleplerini duydular ve buna cevap veriyorlar. İngiltere, Hürmüz Boğazı’ndan serbest geçişi sağlamak için gereken askeri, siyasi ve ekonomik araçları koordine eden bir ülkeler koalisyonuna liderlik ediyor. Bu, bir zihniyet değişiminin kanıtıdır" şeklinde konuştu.
NATO’nun Avrupa’nın artan rolüyle daha sağlıklı bir ortaklık haline geldiğini ifade eden Rutte, "Yaşanmakta olan zihniyet değişimi sayesinde transatlantik ufukta gerçek bir ortaklık görüyorum" ifadelerini kullandı.
"TRUMP'IN HAYAL KIRIKLIĞINI AÇIKÇA HİSSETTİM"
Panelin soru cevap kısmında ABD Başkanı Donald Trump ile NATO’nun geleceğine ilişkin görüşmeleri hakkında bir soruya cevabında Rutte, "ABD Başkanı Trump’ın çok fazla müttefikin yanında olmadığı duygusundan kaynaklanan hayal kırıklığını hissettim. Trump'ın hayal kırıklığını açıkça hissettim. Onu bir ölçüde anlıyorum" dedi.
Beyaz Saray’daki görüşmelerinde ABD Başkanına Avrupalı müttefiklerin ezici çoğunluğunun kendilerinden istenen ve önceden üzerinde mutabık kalınmış olan şeyleri yaptıklarını söylediğini vurgulayan Rutte, "Evet, bazen biraz zaman alıyor ama bilinmesi gereken şey, Avrupa’da koalisyon hükümetlerinin olduğu. Bazen iç siyaset cephesiyle ilgilenmek gerekiyor. Bazen birkaç gün alabiliyor. Ama nihayetinde birlikte hareket ediyoruz ve Avrupa’nın neredeyse tamamı, ABD’nin Avrupa’daki ortakları aracılığıyla dünya sahnesinde güç kullanabilmesi için bunu yaptı. NATO tabii olarak Avrupalıları korumak için var ama aynı zamanda ABD’yi korumak için de var" dedi.
"TÜRKİYE’DEN BİRÇOK ŞİRKETİN ABD’DE YATIRIMI SÖZ KONUSU"
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, NATO müttefiklerinin savunma ve savunma üretimi alanındaki işbirliğine ilişkin açıklamasında, "ABD şirketlerinin Avrupa’ya yatırım yaptığına ilişkin pek çok örnek var. Örneğin (Almanya’da) Bavyera’nın güney kesiminde önleyici sistemler üretmek için fabrikalar kurdular. Bunun gibi birçok örnek var. Thales, Leonardo gibi Avrupalı şirketler de var. Türkiye’den birçok şirketin ABD’de yatırım yaptığı ve birlikte çalıştığı pek çok durum söz konusu. Ortada transatlantik bir savunma temeli var ve bunu birbirinden ayırmanın kesinlikle hiçbir yolu yok" dedi.
"NATO’NUN YARDIMCI OLMAMASI İÇİN BİR SEBEP YOK"
Panelde NATO’nun İran savaşı sonrasında Orta Doğu’da koordine edici bir güç olarak rol oynama ihtimaline ilişkin bir soruya Rutte, "Buna cevabım, bunun adım adım yapılması gerektiği olurdu. Ama hızla. Şu anda atılmakta olan adım, geçen salı askeri düzeyde bir araya gelen 34 ülkelik koalisyonun Hürmüz misyonunun ne olabileceğine dair ayrıntılı planlama yapmaya başlamasıdır. Bence bu birinci adımdır. NATO’nun yardımcı olmaması için bir sebep yok. Eğer faydalı olacaksa, elbette yardımcı oluruz" dedi.
"NATO içinde bunu yapmak için tüm müttefikler arasında bir mutabakat gerekir" diyen Rutte, "Ama yine de, NATO bir rol oynayabilirse, harika olur" ifadelerini kullandı.