Cüneyt Hayal: "Denetleyen de bizsek tasdik makamı nerede?"

Trabzon Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası (SMMM) Başkanı Cüneyt Hayal, elektronik karşıt inceleme uygulamasına ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Hayal, mevcut sistemin 3568 sayılı Kanun'un temel ilkeleriyle çeliştiğini savunarak, denetim mekanizmasının bağımsızlığının zarar gördüğünü ifade etti.

Cüneyt Hayal: "Muhasebe ve Denetim Aynı Kişide Toplanıyor"

Trabzon SMMM Odası Başkanı Cüneyt Hayal, yaptığı değerlendirmede karşıt incelemenin özünde bağımsız bir denetim ve doğrulama mekanizması olduğunu vurguladı. 3568 sayılı Kanun'un muhasebe ile denetim görevlerini birbirinden ayırdığını hatırlatan Hayal, elektronik karşıt inceleme uygulamasında ise bu ayrımın uygulamada ortadan kalktığını dile getirdi.

Hayal'e göre, muhasebe kayıtlarını oluşturan, belgeleri düzenleyen ve beyannameleri hazırlayan serbest muhasebeci mali müşavirlerin, aynı zamanda elektronik karşıt inceleme sürecindeki veri girişlerini ve belge eşleştirmelerini de yapması, denetim ile muhasebe fonksiyonlarının aynı meslek mensubu üzerinde birleşmesine neden oluyor.

"Sorun Sadece İş Yükü Değil, Denetim Sisteminin Yapısı"

Açıklamasında, elektronik sistemde son onayın yeminli mali müşavir (YMM) tarafından verildiğini ve hukuki sorumluluğun YMM'de olduğunu hatırlatan Hayal, denetimin güvenilirliğinin yalnızca nihai onayla sağlanamayacağını belirtti.

Hayal, denetim sürecinin büyük bölümünün fiilen muhasebe hizmetini sunan SMMM'ler tarafından yürütülmesinin, karşıt inceleme mekanizmasının bağımsız doğrulama niteliğini zayıflattığını ifade etti. Tartışmanın yalnızca meslek mensuplarına ek iş yükü getirilmesiyle sınırlı olmadığını belirten Hayal, asıl meselenin denetim, görev ve sorumluluk dengesinin bozulması olduğunu savundu.

Hazine ve Maliye Bakanlığı ile TÜRMOB'a Çağrı

Elektronik karşıt inceleme uygulamasının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini dile getiren Cüneyt Hayal, özellikle mali tatil dönemlerinde dahi SMMM'lerin yoğun bir yük altında çalıştığını ifade etti. Sistemde tasdik sorumluluğunun YMM'de, uygulamanın getirdiği faydanın ise mükellefte olduğunu belirten Hayal, buna rağmen hazırlık sürecinin büyük bölümünün SMMM'ler tarafından yürütülmesinin mesleki adalet açısından sorgulanması gerektiğini söyledi.

Açıklamasının sonunda Hazine ve Maliye Bakanlığı, TÜRMOB ve YMM camiasına çağrıda bulunan Hayal, elektronik karşıt inceleme uygulamasının hukuki sorumluluk, mesleki adalet ve denetimin bağımsızlığı ilkeleri çerçevesinde yeniden ele alınmasını istedi.