Giresun Zeytinlik’te 120 Yıllık Isıtma Sistemi Hayran Bırakıyor

Giresun’un tarihi Zeytinlik semtindeki tescilli konaklarda yer alan 120 yıllık “peç” ısıtma sistemi, dönemin mühendislik zekasını gözler önüne seriyor. Tek bir noktadan yakılan ateşle hem alt katları hem üst katları ısıtabilen çift yönlü düzenek, günümüz kalorifer sistemlerinin adeta atası olarak gösteriliyor.

Zeytinlik’te Asırlık "Peç" Sistemi Zamana Direniyor

Giresun’un sivil mimari mirasının kalbi olarak bilinen Çınarlar Mahallesi Zeytinlik semtinde, tarihi konaklarda kullanılan özgün ısıtma sistemi dikkat çekiyor. Yaklaşık 120 yıl önce inşa edilen yapılarda yer alan ve halk arasında "peç" olarak adlandırılan sistem, hem tasarruflu hem de estetik bir çözüm sunuyor.

Bir dönem hükümet konağı, karakol ve okul olarak hizmet veren, bugün ise kütüphane olarak kullanılan tarihi binada bu sistem halen korunuyor. Uzmanlara göre bu yapı, modern merkezi ısıtma sistemlerinin erken dönem örnekleri arasında yer alıyor.

Tek Noktadan Yakılıyor, Çift Yönlü Isıtıyor

Peç sisteminin en çarpıcı özelliği, duvar içine gömülü çift taraflı yapısı. Yanma işlemi bir odadan gerçekleştirilirken, arka bölümde dekoratif bir gövde yer alıyor.

Kütüphane görevlisi Yetgin Yılmaz, sistemin işleyişine ilişkin şu bilgileri paylaştı:
"Yanma düzeneği bir tarafta bulunuyor. Ancak bacanın konumlandırılması ve duvar içi tasarım sayesinde arkalı önlü odalar aynı anda ısınıyor. Isı, bacanın gidişatıyla üst katlara da ulaşıyor. Tek ateşle birden fazla hacim ısınabiliyor."

Bu yönüyle sistem, hem enerji verimliliği hem de mimari bütünlük açısından dönemi için ileri bir mühendislik çözümü olarak değerlendiriliyor.

4.85 Metrelik Tavanlara Özel Mühendislik Çözümü

Tarihi konakların yaklaşık 4 metre 85 santimetreyi bulan yüksek tavanları, ısınmayı zorlaştıran en önemli unsurlar arasında yer alıyor. Yetgin Yılmaz, bu noktada kullanılan yakıtın da sistemin başarısında etkili olduğunu belirtiyor:

"Meşe ve gürgen gibi kalorisi yüksek odunlarla yakılan bu sistem, geniş hacimli odaları dahi etkili şekilde ısıtabiliyormuş. Isı önce tavana yükselir, ardından aşağı iner. Buna rağmen duvarlarda herhangi bir çatlama ya da patlama izi yok. Bu da sistemin ne kadar sağlam tasarlandığını gösteriyor."

Modern doğalgaz sistemleri yaygınlaşmadan önce Zeytinlik semtinde konforun ve lüksün simgesi olarak kabul edilen peç sistemi, bugün kullanılmasa da tarihi yapılarda korunarak geçmişin mühendislik mirasını yaşatmaya devam ediyor.