Kahverengi Kokarca Alarmı: Baharla Birlikte 10 Bin Kat Çoğalabilir

Türkiye’de fındık başta olmak üzere tarımsal üretimi tehdit eden kahverengi kokarca, kış aylarında gizleniyor ancak asıl tehlike mart sonrası başlıyor. Uzmanlara göre kışlaklardan çıkacak tek bir böcek bile yaz aylarına kadar binlerce bireye ulaşabiliyor.

Kahverengi Kokarca Kış Uykusunda Ama Tehlike Geçmedi

Türkiye’de ilk kez 2017 yılında Doğu Karadeniz’de görülen kahverengi kokarca, kısa sürede Artvin’den Rize, Trabzon, Giresun ve Ordu’ya yayıldı. Son yıllarda Marmara ve İç Anadolu’da da tespit edilen zararlı tür, özellikle fındık, mısır, sebze ve meyve üretiminde ciddi kayıplara yol açtı.

Kış aylarında "kışlak" olarak adlandırılan ev, kömürlük, çatı arası ve depo gibi kapalı alanlarda hareketsiz kalan kokarca, havaların ısınmasıyla birlikte yeniden doğaya dönüyor. İlk yumurtlamada yaklaşık 80-90 yumurta bırakabilen böcek, uygun çevre koşullarında birkaç nesil içinde 10 bine yakın bireye ulaşabiliyor.

300’den fazla bitki türüyle beslenen kahverengi kokarca, özellikle fındık bahçelerinde bitkinin öz suyunu emerek ürün kalitesini ve rekolteyi düşürüyor.

"İl Tarım Müdürü Kaplan’dan Kritik Uyarı:"Şu An Uyuyor"

Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürü İsa Kaplan, kışlak döneminin mücadelede en kritik evre olduğuna dikkat çekti.

"Şu an kokarca bitti gibi gözüküyor, sesini çıkarmıyor çünkü uyuyor" diyen Kaplan, vatandaşların özellikle bahçe ve orman kenarındaki yapıları mutlaka kontrol etmesi gerektiğini vurguladı.

Kaplan, “Kışlaklardan çıkacak her bir kokarca bahar ve yaz aylarında 10 bin kokarcaya kadar çoğalabilir. Birinci yavrulamada 90 yumurta bırakıyor. O yavrular da yumurtladığında sayı katlanıyor. Her bir kokarca başımıza bela olabilir” ifadelerini kullandı.

Yetkililer; çatı araları, kapı boşlukları, kömürlükler hatta gardıroplardaki kıyafet ceplerinin dahi kontrol edilmesini öneriyor. İl genelinde feromon tuzakları, kimyasal ve biyosidal ürünlerin temin edildiği, Trabzon Büyükşehir Belediyesi ile birlikte kışlak ilaçlamalarının yapıldığı bildirildi.

Fındıkta Rekolte Düştü: Mücadele Kesintisiz Sürecek

Kaplan, 2024 yılında 38 bin ton olan fındık rekoltesinin 2025’te 33 bin tona gerilediğini belirterek, düşüşün don ve kuraklıktan kaynaklandığını söyledi. Cumhurbaşkanlığı tarafından bölgeye 96 milyon TL destek gönderildiğini hatırlatan Kaplan, kokarcanın geçen yıl yüzde 10’a yakın zarar verdiğini ifade etti.

"2026 yılında zarar vermeyecek anlamına gelmiyor. Daha büyük zararlar verebilir" diyen Kaplan, kokarcanın dünya genelinde sebze ve meyvede 70 milyar dolarlık zarara yol açtığını belirtti.

Öte yandan Trabzon’da halk arasında "Drakula" olarak bilinen uzun antenli turunçgil böceğine karşı da 5 yıldır mücadele yürütüldüğü, Maçka Esiroğlu bölgesinde yoğun ilaçlama yapıldığı ve bazı alanlarda fındık bahçelerinin söküldüğü açıklandı.

Uzmanlar, kahverengi kokarca ile mücadelenin yalnızca kamu kurumlarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini, üreticilerin ve vatandaşların da sürece aktif katılım göstermesinin hayati önem taşıdığını vurguluyor.